Pani Papierek

Nauka czytania po koreańsku może być trudnym, ale satysfakcjonującym doświadczeniem. Wystarczy
trochę cierpliwości i czasu!

Oto kilka wskazówek, które pomogą Ci zacząć:

Zacznij od podstaw: zapoznaj się z alfabetem koreańskim (hangeul, 한글 ). Nauka alfabetu jest kluczowa, a jego dobra znajomość znacznie ułatwia czytanie.
Ćwicz czytanie krótkich zwrotów i zdań. Zacznij od prostych zwrotów i zdań, a następnie przejdź do bardziej złożonych. Pomoże Ci to rozwinąć umiejętność czytania ze zrozumieniem i wymowę.
Wybieraj teksty, które uważasz za interesujące. Niezależnie od tego, czy jest to powieść, czasopismo, gazeta czy artykuł online, znajdź coś, czego możesz użyć do ćwiczenia czytania. Nic tak nie zniechęca jak czytanie tekstów, które zupełnie nas nie interesują!
Korzystaj z pomocy dźwiękowych i wizualnych. Posłuchaj nagrań audio z materiałami w języku koreańskim, które pomogą Ci w wymowie i zrozumieniu. Oglądaj koreańskie filmy lub programy telewizyjne, aby lepiej zrozumieć język i jego niuanse.
Poćwicz z kimś! Poćwicz czytanie na głos z przyjacielem lub partnerem językowym. Pomoże ci to przyzwyczaić się do toku rozmów i zbudować zaufanie do swoich umiejętności czytania.

Dzięki poświęceniu i praktyce szybko nauczysz się czytać po koreańsku jak profesjonalista!

Jeśli język angielski nie stanowi dla Was bariery to możecie w Internecie znaleźć świetne darmowe materiały do czytania - często oparte o koreańskie bajki i baśnie.

Zajrzyjcie na stronę Story Korean, gdzie nie tylko zamieszczone są teksty, ale także możemy je wybrać według poziomów - na poziomie poczatkującym czytanki przedstawiają wersje uproszczone!

Będąc przy bajkach - świetnym źródłem jest youtube, gdzie zamieszczane są bajki czytane - możemy od razu ćwiczyć wymowę! Tu znajdziecie przykład takiej bajki - film zawsze można zatrzymać, przewinąć, obejrzeć od początku :)

Jako czytanki mogą posłużyć nam artykuły w Internecie - koreańska prasa czy blogi. Jak coś wyszukać? Wystarczy wpisać interesujące nas hasło np: w google translate i przetłumaczyć na koreański, a następnie przekopiować je do wyszukiwarki. Przykładowo wyszukałam hasła "가장 인기있는 책" - najpopularniejsze książki (można także dodać 2022년 - rok 2022, albo 한국에서 - w Korei Południowej) - i znalazłam wpis na blogu o najpopularniejszych książkach na świecie czy krótki artykuł prasowy o bestsellerach w Korei.

Kolejnym źródłem są webtoony! Komiksy po koreańsku dostępne są chociażby na stronie Instytutu Króla Sejonga, oficjalnej instytucji zajmującej się promocją nauki języka koreańskiego. Sprawdźcie jak wygląda taki komiks o jedzeniu.

Oczywiście niezawodnym źródłem są wszelakie podręczniki do nauko języka koreańskiego, gdzie znajdziemy różne czytanki, często w formie dialogów.

Co zrobić jak mamy już materiały? Tekst najlepiej rozbić na zdania, wyszukać nowe słownictwo i formy gramatyczne, a potem spróbować przetłumaczyć :)

Spróbujecie w lutym przeczytać jakiś tekst po koreańsku?

Dzisiaj weźmiemy na warsztat kolejne słownictwo związane z latem. Kiedy żar leje się z nieba, często nie marzymy o niczym innym, jak wskoczyć do zimnej wody i popływać. A jak mówić o pływaniu po koreańsku?

수영 czyli pływanie to jedno ze słów, którego uczymy się na początku przygody z językiem koreańskim - obowiązuje na egzaminie TOPIK I.

수영 pochodzi od chińskich znaków 水泳 - i jest to informacja dość istotna. Ma to znaczenie przy tworzeniu przeczenia. W języku koreańskim możemy tworzyć przeczenia na da sposoby:

안 + czasownik/przymiotnik (czasownik opisowy); np: nie idę - 안 가요
czasownik/przymiotnik (czasownik opisowy)+ 지 않다; np: nie idę - 가지 않아요

O ile -지 않다 możemy używać bez ograniczeń, to przeczenia 안 nie możemy stosować z czasownikami pochodzenia chińskiego. Jak to się ma do słowa 수영 ?

Pływać to 수영하다; zgodnie z powyższą zasadą nie możemy utworzyć przeczenia 안 수영하다 - nie pływać. JEDNAK z języka chińskiego pochodzi samo 수영, 하다 - robić - jest wyrazem rodzimym. Czasowniki, które składają się z rzeczownika pochodzenia chińskiego + 하다 możemy rozdzielić:

수영하다 lub 수영(을) 하다

Po rozdzieleniu możemy zrobić przeczenie z 안, będzie wyglądać następująco:

수영(을) 안 하다

Inne przykłady takich czasowników:

공부하다 - uczyć się → 공부 안 하다
전화하다 - dzwonić → 전화 안 하다
청소하다 - sprzątać → 청소 안 하다

Musimy jednak pamiętać, że nie każdy czasownik, który ma w sobie 하다 zawiera także rzeczownik od znaków chińskich: takich słów nie rozdzielamy!

싫어하다 - nie lubić, nie znosić → 안 싫어하다
좋아하다 - lubić → 안 좋아하다

Wróćmy jednak do słowa pływać: 수영. Jak to bywa ze słowami wywodzącymi się ze znaków, morfemy 수영 odnajdziemy w wielu słowach związanych z pływaniem:

수영 선수 - pływak, pływacy
수영장 - basen
수영복 - kostium kąpielowy

Czas na przykładowe zdania!

나는 여름에 매일 수영하러 가요. Latem codziennie chodzę popływać.

여름 - lato
매일 - codziennie

여름에 우리는 하루 종일 수영장에서 느긋하게 보내요. W wakacje spędzamy całe dnie relaksując się w basenie.

우리 - my, nasz
하루 종일- cały dzień
느긋하다 - być zrelaksowanym
보내다 - spędzać czas (시간을 보내다); też wysyłać

나는 수영 못 해서 물이 무서워요. Nie umiem pływać, dlatego boję się wody.

물 - woda
무섭다 - być strasznym, przerażającym

I na koniec trochę słownictwa dla pływaków - style pływania:

자유형 - styl dowolny, freestyle
평영 - żabka
배영 - styl grzbietowy
접영 - styl motylkowy
야외 물놀이 - zabawa na odkrytym basenie/zewnętrznym basenie

Jutro wieczorem kolejna dawka języka koreańskiego!

Idiomy, wyrażenia, powiedzenia, związki frazeologiczne - to dzięki nim język nabiera pewnego kolorytu! Mówiąc po polsku często nie zdajemy sobie nawet sprawy jak często ich używamy - i podobnie jest w języku koreańskim! Trzecim zagadnieniem, które będziemy poruszać w tym miesiącu są właśnie idiomy :)

바람을 쐬다

Kiedy potrzebujemy przerwy (albo ktoś potrzebuje przerwy) możemy powiedzieć 바람을 쐬다, które oznacza "zaczerpnąć świeżego powietrza", "przewietrzyć się". Idiom ten dosłownie znaczy "wystawić się na wiatr".

바람 - wiatr
쐬다 - wystawić się, odsłonić się
선풍기 바람을 쐬다 - ochładzać się wiatrem z elektrycznego wiatraka (= pozwalać, aby wiatr na nas powietrze z wiatraka)
햇볕을 쐬다 - wystawić na słońce
옷에 바람을 쐬다 - wystawić ubrania na wiatr (= przewietrzyć ubrania)

쐬다 często używamy w połączeniu z 바람, aby uzyskać znaczenie przewietrzyć (ubrania, pokój, siebie)

Jako idom możemy 바람을 쐬다 zrozumieć jako: 기분 전환을 위하여 바깥이나 다른 곳을 걸어 다니다 - w celu zmiany nastroju przejść się na zewnątrz lub gdzieś indziej.

Czyli dokładnie tak jak i my rozumiemy zaczerpnąć świeżego powietrza czy iść się przewietrzyć - wyjść rozprostować nogi, zrobić przerwę, zmienić otoczenie, aby się uspokoić, odświeżyć lub odpocząć. Ten idiom może być także używany kiedy chcemy komuś powiedzieć, żeby się zrelaksował po ciężkiej pracy/nauce, "złapał oddech" wychodząc się zabawić :)

기분 - nastrój, uczucia, atmosfera
전환 - zmiana, przemiana
바깥 - na zewnętrz, zewnętrzny; np: 바깥에서 식사하다 - jeść na zewnątrz
다르다 - być innym, różnym
걸어다니다 - przejść się, chodzić naokoło

A na koniec przykładowe użycie w zdaniu:

아무리 바빠도 가끔 바람 쐬러 나가세요. Nieważne jak jesteś zajęty, wyjdź czasem zaczerpnąć świeżego powietrza.

아무리 - nie ważne jak
바쁘다 - być zajętym
가끔 - czasami
나가다 - wyjść

Lub:

주말에 바람 쐬러 여행할 거예요. Zamierzam wybrać się w weekend na wycieczkę, żeby zaczerpnąć świeżego powietrza (= odpocząć od codziennych obowiązków/pracy/nauki)

주말 - weekend
여행하다 - podróżować

To wszystko na dzisiaj! Czas zaczerpnąć świeżego powietrza w ten weekend :)

Dzisiaj parę słów o koreańskich rzeczownikach, które różnią się od polskich. Koreańskie rzeczowniki ogólnie nie wyrażają liczby (od kontekstu zależy czy chodzi o liczbę mnogą czy pojedynczą) czy płci (brak rodzaju żeńskiego/męskiego, nie trzeba wymyślać feminatyw, które potrafią brzmieć dziwnie). Do tego mamy jeszcze całą grupę rzeczowników honoryfikatywnych, których używamy kiedy chcemy okazać szacunek podmiotowi zdania!

들 - LICZBA MNOGA

W języku polskim mamy liczbę mnogą i pojedynczą, w języku koreańskim w razie potrzeby możemy utworzyć liczbę mnogą poprzez dodanie partykuły 들 do rzeczownika.

Co to oznacza?

Słowo 나무 - drzewo - może zarówno oznaczać jedno drzewo, jak i drzewa.

책 - książka/książki
사람 - człowiek/ludzie
머리 카락 - włos/włosy
고양이 - kot/koty

Znaczenie będzie zależeć od kontekstu! Spójrzmy na zdanie:

나는 고양이를 좋아해요.

Słowo 고양이 oznacza kota/koty, a powyższe zdanie zazwyczaj przetłumaczymy jako "lubię koty", a nie "lubię kota". Zwrócimy uwagę, że w języku koreańskim nie mamy także angielskich "the" czy "an/a" - w tym przypadku to również od kontekstu zależy, czy mówimy o konkretnym rzeczowniku czy ogólnie. W razie potrzeby - jeśli nie jest to jasne z kontekstu, możemy doprecyzować używając 그 - ten/ta/to, tego/tą:

나는 그 고양이를 좋아해요. - Lubię tego kota.

Zwróćmy uwagę, że sam rzeczownik się nie zmienił: w obu zdaniach mamy 고양이 + partykułę 를

Może zdarzyć się jednak taka sytuacja, kiedy będziemy musieli podkreślić, że chodzi nam o liczbę mnogą. Wtedy do rzeczownika dodajemy partykułę 들:

나는 친구들과 함께 영화를 봐요. Oglądam film (filmy) razem z przyjaciółmi.

친구들 to przyjaciele; w przypadku robienia czegoś z większą ilością niż jeden przyjaciel warto to podkreślić!

Po dodaniu partykuły 들 do rzeczownika możemy dodawać kolejne partykuły, takie jak 과/와 (함께) - razem z, 이/가 - partykuła podmiotu, i tak dalej.

Podsumowując, zdanie 나는 책이 있어요 może oznaczać zarówno "mam książkę", jak i "mam książki", ale już zdanie 나는 책들이 있어요 oznacza "mam książki".

Nadużywanie 들 kiedy liczba mnoga jest oczywista z kontekstu (jak w zdaniu "lubię koty") brzmi nienaturalnie. W języku koreańskim używamy liczby mnogiej (rzeczownik+들) jedynie kiedy uznamy to za konieczne, kiedy chcemy podkreślić liczbę mnogą, kiedy nie wynika to z kontekstu.

마다 - KAŻDY

Inny sposób na uzyskanie liczby mnogiej to dodanie do rzeczownika 마다 (każdy):

나라마다 음식 맛이 달라요. Jedzenie smakuje inaczej w każdym kraju.

나라 - kraj, państwo
음식 - jedzenie, danie, kuchnia (np: 한국 음식 = 한식 - kuchnia koreańska)
다르다 - być różnym (nieregularny)

Użycie 마다 oznacza, że chodzi nam o więcej niż jeden kraj; mówimy tutaj o każdym państwie. Czasami Koreańczycy podwajają rzeczownik przed 마다 aby podkreślić, że chodzi o każdy (wszystkie). Zazwyczaj taki zabieg dokonywany jest ze słowem 집 - dom:

이 도시에는 집집마다 마당에 수영장이 있어요. W tym mieście wszystkie domy mają w ogrodzie basen. / każdy dom ma w ogrodzie...

마당 - ogród, podwórko; też: 정원; 정원 ma bardziej znaczenie ogród (czyli miejsce przy naszym domu w którym sadzimy kwiaty i drzewa), a 마당 podwórka/trawnika przy domu
수영장 - basen
도시 - miasto

Strażak, strażaczka?

Koreańskie rzeczowniki ogólnie nie wyrażają płci/nie mają rodzaju, stąd nie ma potrzeby tworzenia feminatyw. Widać to wyraźnie w przypadku zawodów:

소방관 (lub 소방수) - osoba pracująca w straży pożarnej
경찰관 - osoba pracująca w policji
회장 - osoba pełniąca funkcję przewodniczącego zarządu

Czasami może się jednak zdarzyć, że będziemy potrzebować podkreślić płeć. Wtedy przed rzeczownik dodajemy odpowiednio 여자 (w skrócie 여) - kobieta lub 남자 (w skrócie 남) - mężczyzna:

여학생 - uczennica/uczennice
남학생 - uczeń/uczniowie (chłopcy)

Od powyższych zasad są wyjątki; stanowią je rzeczowniki opisujące członków rodziny:

할머니 - babcia
할아버지 -dziadek

Co więcej rzeczowniki opisujące członków rodziny niosą jeszcze dodatkowe znaczenie - z jakiej części rodziny jest dana osoba (strony mamy czy taty!). Powyższe słowa babcia/dziadek mogą więc być używane jako ogólne zwroty - w ten sposób możemy powiedzieć do kobiety/mężczyzny w wieku naszych dziadków (wtedy są to "społeczne tytuły") lub kiedy odnosimy się do naszej babci i dziadka od strony taty.

외할머니 - babcia od strony mamy
외할아버지 - dziadek od strony mamy

Zawiłości związane ze słownictwem rodzinnym to temat na osobną lekcję :)

Wracając do słów, które mogą wyrażać płeć - dawniej w Korei 사람 - człowiek, było używane do określania mężczyzn (kojarzycie angielskie man, znaczące także człowiek?)

Z tego powodu tradycyjnie mówiło się 그 사람 - ten mężczyzna, ale już 그 여자 ta kobieta. Dziś słowo 사람 dużo częściej używane jest po prostu jako człowiek, więc jeśli chcemy mieć 100% pewność, że druga osoba zrozumie nas, kiedy chcemy przekazać "ten mężczyzna", najlepiej użyć 그 남자.

Tyle na dzisiaj - choć to dopiero początek wgryzania się w temat rzeczowników!

Nadeszło upragnione lato i czas wyjazdów - oczywiście ciągle pamiętając o rozsądku i tym, że pandemia wcale się nie skończyła. Nie każdemu uda się wyjechać w wymarzoną podróż, ale przynajmniej wirtualnie możemy być #sercemwKorei.

Przez cały lipiec (칠월) zapraszam do wspólnej nauki języka koreańskiego. Codziennie będzie wpadać jeden post ze słownictwem lub gramatyką - wystarczy poświęcić 5 minut na naukę, żeby wzbogacić nasze umiejętności językowe.

Jeśli jest jakieś zagadnienie, które szczególnie Was interesuje - piszczcie śmiało w komentarzach albo na Instagramie.

Dzisiaj zmierzymy się z prostym słówkiem, którego nie można nie znać: 장마.

Pora deszczowa

Na Półwyspie Koreańskim sezon letni rozpoczyna fenomen pogodowy nazywany 장마, czyli po prostu pora deszczowa lub monsunowa. W przypadku Korei pora deszczowa pojawia się raz w roku, zazwyczaj w połowie czerwca i trwa do końca lipca. Jest wtedy gorąco, duszno i wilgotno - może wydawać się, że jest to najgorszy czas na odwiedziny Seulu, ale wcale nie musi tak być! Koreańczycy mają swoje sposoby jak sobie z taką pogodą radzić.

장마는 6월 중순에서 7월 하순의 여름에 동아시아에서 걸쳐요.
W Azji Wschodniej pora deszczowa trwa od połowy czerwca do końca lipca.

중순 - połowa miesiąca; 6월 중순 połowa czerwca
하순 - koniec miesiąca; 7월 하순 koniec lipca
상순 - początek miesiąca; 8월 상순 początek sierpnia
다음 달 중순에 - w połowie przyszłego miesiąca
여름 - lato
동아시아 - Azja Wschodnia
걸치다 - rozciągać się w czasie, trwać przez jakiś czas

Słowo 장마 (jang-ma; 장마철) ma pochodzić z języka chińskiego, od znaków oznaczających "długi" oraz "deszcz". Używane jest do określania pory deszczowej w Azji. Jest to słowo, które obowiązuje na egzaminie TOPIK I.

장마철 - sezon na porę deszczową
긴 장마 - długa pora deszczowa (monsunowa)
장마철이 시작되었다 - pora deszczowa rozpoczęła się
계절풍, 몬순 - monsun (wiatr sezonowy)

Jeśli pora deszczowa trwa długo i chcemy wyrazić naszą irytację, możemy powiedzieć:

이번 장마는 언제 끝나는 거예요? (grzecznie)
이번 장마는 언제 끝나는 거야? (nieformalnie)

Kiedy w końcu skończy się ta pora deszczowa?

이번 장마 - ta pora deszczowa; 이번 - ten, ta (ten tydzień, ten rok, ...)
언제 - kiedy
끝나다 - kończyć się ( antonim - zaczynać się: 시작하다)

A jeśli nie znosimy deszczu:

저는 비를 싫어해서 장마 기간을 안 좋아해요.

Nienawidzę deszczu, dlatego nie lubię okresu pory deszczowej.

비 - deszcz
싫어하다 - nie znosić, nienawidzić
좋아하다 - lubić; 안 좋아하다 - nie lubić (przeczenie 안 + czasownik)
기간 - okres czasu

Sezon naleśników?

Czemu Koreańczycy w czasie pory deszczowej lubią jeść 파전 (pa-jeon)? 전 to koreańskie naleśniki, które obecnie występują z mnóstwem różnych dodatków. Potrawa ta oryginalnie składała się z mąki, cebuli dymki oraz zimnej wody - to właśnie naleśnik 파전. Takie proste składniki sprawiają, że jest bardzo chrupki, a podczas smażenia wydaje charakterystyczne dźwięki, które kojarzą się z odgłosem spadających kropel deszczu! W trakcie pory deszczowej razem z naleśnikami pije się 막걸리 - wino ryżowe makgeolli. To połączenie działa jak czekolada - poprawia apetyt oraz humor - a przy ciągle padającym deszczu trzeba jakoś się pocieszyć :)

W opowieściach niesamowitych 이물담 - i to tych najstarszych - często pojawiają się także duchy gwisin (귀신). Opowieści o duchach były związane z rozwojem rytuałów dotyczących śmierci - zarówno tych dotyczących pamięci o przodkach, jak i pogrzebowych - innymi słowy kultury pogrzebowej 장묘문화. Coraz większy wpływ konfucjanizmu urozmaicił opowieści o duchach, dzięki czemu zaczęły przybierać różne formy. W koreańskich opowieściach możemy odnaleźć duchy-bóstwa, jednak najpopularniejsze stały się przedstawienia duchów pochodzących od ludzi - powstałych po śmierci człowieka.

Gwisin znajdują się na granicy życia i śmierci - powinny udać się do podziemi, ale pozostają na tym świecie ciągle pamiętając o swoim życiu - trzymają je nierozwiązane sprawy. Opowieści o takich duchach nazywamy 원혼설화

원한 - uraza (resentment)
혼 - dusza (soul, spirit)
혼령 - widmo, zjawa (phantom)
죽은 사람의 혼령 - widmo osoby zmarłej

Opowieści o duchach, które umarły z pewną urazą i trzymają się tego świata przedstawiają dwa schematy: duch prosi osobę trzecią o pomoc albo nawiedza bezpośrednio kogoś, kto może go uwolnić.

Ten schemat proszenia osoby trzeciej o pomoc występuje w dramie Master's Sun (주군의 태양).

Opowieści o gwisin można podzielić na trzy typy:

o kobietach potrzebujących pomocy jak w legendzie o Arang
o mężczyznach, którzy umarli z nieodwzajemnionej miłości (opowieści o pożądaniu) - po śmierci zamieniają się w węża, który podąża za ukochaną
o duchach zagrażających całej społeczności (wiosce) - związane z rytuałami szamanistycznymi, które mogą przekształcić ducha w bóstwo opiekuńcze wioski (dangsin)

W koreańskim folklorze odnajdziemy także opowieści o duchach związane z konfucjanizmem - są to duchy, które podróżują do świata żywych w dniu obrzędów upamiętniających przodków. Takie duchy - choć przemierzają świat ludzki - ostatecznie same się rozpraszają, więc nie trzeba im pomagać jak w opowieściach 원혼설화 .

Na koreańską tradycję wpływały także inne wierzenia i w opowieściach o duchach - a także innych istotach nadnaturalnych - można odnaleźć także motyw reinkarnacji. Co ciekawe, w takich opowieściach duchy mogą odrodzi się jako ludzie albo o wysokim statusie społecznym (nagroda) albo aby dokonać zemsty.

W opowieściach o duchach możemy odnaleźć różne typy duchów, określające ich cechy:

처녀귀신 - duch dziewicy
총각귀신 - duch "kawalera"
물귀신 - duch wody - czyli osoby, która zmarła poprzez utonięcie

Podsumowując, 귀신 jest ogólnym pojęciem określającym duchy. Nie wskazuje, czy są to istoty zagrażające człowiekowi. 원혼 to duchy mające urazę - to tym mianem zazwyczaj określamy duchy zemsty - choć nie muszą być od razu agresywne, jeśli udzieli im się pomocy w rozwiązaniu sprawy trzymającej je na ziemi.

Duchy zawsze coś powstrzymuje przed udaniem się w zaświaty. Czasami może być to przedmiot, skradziony z grobu - wtedy muszą go odzyskać. Czasami troska o żyjących - muszą się przekonać, że potrafią sobie poradzić bez nich. Najczęściej jednak jest to jakaś uraza, niesprawiedliwa, nagła śmierć. Koreańskie duchy potrafią być także uciążliwe dla żyjących - wariacji jest bardzo wiele.

W Korei istnieje także przeświadczenie, że duchy mogą się objawić bliskim we śnie - kiedy jeszcze nie wiedzą o ich śmierci. Pojawiają się wtedy w białych szatach pogrzebowych. Dlatego takie sny są uznawane za bardzo niepokojące.

Już niedługo kolejna część - tym razem o koreańskim micie o zaświatach!

Dramy, filmy czy książki (takie jak Smocza Perła - recenzja) odwołując się do koreańskich mitów sięgają przede wszystkim do tradycji Imuldam (이물담), czyli opowieści o wszelakich istotach nadnaturalnych: duchach, goblinach, zmiennokształtnych lisach czy potworach. Warto zauważyć, że taka istota wkracza do świata ludzkiego w dobrych lub złych zamiarach. Możemy to porównać do opowieści japońskich, gdzie nadnaturalny nie oznacza zły z natury. Innymi słowy, w koreańskiej czy japońskiej tradycji nie można zakładać, że nadnaturalna istota jest zła czy groźna. Ponadto opowieści te miały przypominać, że istoty takie żyją naokoło nas.

Koreańska tradycja religijna odnosi się do różnych wierzeń: wpływ na nią miał zarówno szamanizm, jak i buddyzm, konfucjanizm, a także chrześcijaństwo. I choć szamanizm jest najgłębiej zakorzeniony w tradycji 이물담, to opowieści niesamowite rozwijały się, dodając do kanonu nowe istoty nadnaturalne (jak wampiry) i nowe perspektywy kontaktu człowieka z nimi.

W opowieściach niesamowitych pojawiają się postacie posiadające 신통력, czyli nadnaturalne moce.

신통력을 발휘하다 - przejawiać nadnaturalne moce, zdolności
발휘하다 - przejawiać, pokazywać - możemy użyć także w sformułowaniu "przejawiać talent, możliwości, umiejętności (기량을 발휘하다)
신통력이 있다 - mieć nadprzyrodzone, nadnaturalne moce/zdolności

(Zwracam uwagę na partykuły w tych wyrażeniach!)

A teraz przyjrzyjmy się najpopularniejszym nadnaturalnym istotom z koreańskiego folkloru - czasami nazywanymi 한국의 요괴, czyli koreańskie yokai.

구미호 - lisi duch

Lisie duchy pojawiają się zarówno we folklorze koreańskim, jak i japońskim czy chińskim. Choć 구미호 (gumiho albo kumiho) wywodzi się z chińskiej mitologii to do Korei trafił w okresie Trzech Królestw i głęboko zakorzenił się w kulturze jako lis o dziewięciu ogonach.

여우 - lis
꼬리 - ogon
꼬리 아홉의 여우 - lis o dziewięciu ogonach

구미호 powstawały, gdy lisi duch żył tysiąc lat (a jeśli rzez kolejne tysiąc lat powstrzymywał się od jedzenia ludzkiego mięsa, zamieniał się w człowieka). Po przekształceniu w 구미호 lis zyskiwał zdolność transformacji w dowolną formę - zazwyczaj w piękną kobietę, która uwodziła mężczyzn. Choć z natury lisi duch nie był zły, to w Korei większość opowieści przedstawiała 구미호 jako przerażającą istotę, której celem było zjedzenie ludzkiego ciała. Wizerunek ten zmienił się w ostatnich latach - 구미호 zaczęły pojawiać się w kulturze popularnej jako fascynujące istoty. Nowy wizerunek przyjął się do tego stopnia, że w slangu piękne (i niebezpieczne) kobiety nazywa się lisicami (여우).

To co wyróżnia koreańskie 구미호 od chińskich czy japońskich lisich duchów to 여우구슬 - "lisia perła/koralik/kula". Zawiera ona moc i wiedza lisa, jego energię. Nic dziwnego, że ludzie chcieli oszukać lisiego ducha i skraść mu wiedzę. Z drugiej strony przebiegły lis "żywił" się ludzką energią, którą gromadził w kuli - zazwyczaj poprzez "głęboki pocałunek". Poprzez pocałunek można było ukraść lisią wiedzę - ale wiązało się to z ryzykiem.

W Smoczej Perle wymieniono oprócz zmiennokształtności inną moc lisa - Czar służący manipulacji. W zależności od legendy podkreślano także, że po przemianie zawsze pozostawało cos z lisa, dzięki czemu uważna osoba mogła rozpoznać 구미호.

용 - smoki

Tak jak w całej kulturze wschodnioazjatyckiej, w Korei ze smokami wiąże się ważna symbolika. Smoki pojawiały się zarówno w opowieściach, jak i w sztuce czy nawet ubiorze - jako ornamenty (symbol władzy). Wschodnioazjatyckie smoki kojarzone są z żywiołami - przede wszystkim wodą. W koreańskim folklorze często były opisywane jako boskie istoty władające deszczem, burzami, piorunami, chmurami. W mitach możemy odnaleźć "pospolite smoki" - 이무기 (imugi). Przypominające gigantyczne węże i żyjące w słodkich wodach rzek, jezior i strumieni, 이무기 posiadały tylko niewielki ułamek mocy smoków - mogły kontrolować chmury. A także wodne stworzenia, których były władcami.

이무기 mogły zamienić się w prawdziwe smoki po przeżyciu tysiąca lat w zimnej wodzie lub złapaniu spadającego z nieba 여의주 (yeouiji - wywodzący się z buddyjskich legend klejnot spełniający każde życzenie).

이무기는 호수, 연못, 강 등 담수에 사는 용이예요. - Imugi to smok żyjący w słodkiej wodzie, takiej jak jeziora, stawy i rzeki.
호수 - jezioro
연못 - staw
강 - rzeka
담수동물 - słodkowodne zwierzęta

도깨비 - dokkaebi

Koreańskie gobliny lub chochliki, czyli 도깨비 zyskały na popularności w ostatnich latach. To istoty posiadające niezwykłe umiejętności - posługujące się magią. W opowieściach używały swoich umiejętności do psocenia czy drażnienia ludzi, czasem jednak oferując im pomoc. Uważano, że powstają ze starych domowych sprzętów, które zostały wyrzucone. W niektórych wersjach opowieści podkreślano, że takie sprzęty, aby stać się dokkaebi musiały być zabrudzone krwią - szczególnie krew menstruacyjna była uważana za niebezpieczną. W odróżnieniu od lisów, którym nie można ufać i majestatycznych smoków przynoszących szczęście, dokkaebi są utożsamiane głównie z płataniem figli - i wykorzystywaniem ludzkiej głupoty/naiwności. 도깨비 często opisywano jako istoty z rogami (rogiem), szerokim uśmiechem pełnym ostrych zębów, szponami i bujnym owłosieniem ciała.

Oczywiście do kultury popularnej przedostał się nieco inny wizerunek za sprawą dramy Goblin. Drama dodaje także ciekawy wątek 도깨비 신부 - panny młodej czy narzeczonej goblina, która może zdjąć z niego czar i uwolnić od nieśmiertelności. Warto jednak przypomnieć, że według legend gobliny nie były przemienionymi ludźmi tylko sprzętami domowymi, takimi jak wyrzucona, zaplamiona krwią miotła, która po przemianie w goblina przyjmowały ludzki kształt. W książce Smocza Perła odnajdziemy natomiast odwołania nie tylko do magii goblinów, ale także posiadanych przez nich magicznych przedmiotów. Należy do nich "czapka-niewidka" - 도깨비 감투 - która wykradziona zapewniała jej posiadaczowi niewidzialność.

사람의 형상을 띠다 - przyjmować kształt człowieka
사람 - człowiek
형상 - kształt
대다수의 도깨비의 성은 김씨라고 한다. - Mówi się, że większość goblinów ma nazwisko Kim.
대다수 - większość, też: ogólnie
성 - nazwisko
김씨 - pan/pani Kim

Należy zauważyć, że opisane powyżej nadprzyrodzone istoty to nie 괴물 - potwór. Przyjęło się, że celem potworów jest wyrządzenie krzywdy ludziom. Natomiast istoty nadnaturalne są w swojej naturze ambiwalentne - mogą być i dobre i złe.

Koniec części pierwszej!

Królowa zdaje się integralną częścią koreańskich dram historycznych. Zwróciliście uwagę jak się do nich zwracano? Jakie królowe przeszły do historii? Dzisiejszy temat to królowe!

Zacznijmy od słownictwa.Chcąc powiedzieć "królowa" po koreańsku możemy użyć anglojęzycznego queen - 퀸. Takiego słowa nie usłyszymy jednak w koreańskich dramach historycznych. Dlatego warto przyjrzeć się słowom koreańskim (czy raczej sino-koreańskim). W tym przypadku użycie słowa "królowa" będzie zależeć, co kryje się pod tym pojęciem.

여왕 (女王) - to królowa, która rządzi państwem. Zwróćmy uwagę, że słowo składa się z 여 (kobieta) i 왕 (król), czyli dosłownie jest to "kobieta-król".

엘리자베스 2세는 영국 여왕이예요. Elżbieta II jest królową Anglii.

Dzisiaj tego słowa używa się także potocznie - kiedy mówimy o wyjątkowych w swojej dziedzinie kobietach. Albo kiedy mówimy "królowa imprezy" :)

파티에서 유미는 여왕처럼 행세했어요. Na imprezie Yumi zachowywała się jak królowa. (Była jak królowa)

행세하다 - zachowywać się [behave, act]; też udawać
처럼 - dodajemy do rzeczownika, aby nadać znaczenia: jak ten rzeczownik - 여왕처럼 jak królowa

왕비 (王妃) - to z kolei "żona króla". W napisach często będzie tłumaczone jako queen consort, czyli małżonka aktualnie panującego króla.

왕은 젊은 왕비를 결혼했어요. Król poślubił młodą królową.

Tytuł to jedno, a drugie to sposób zwracania się - zwracając się do królowej (żony króla) nie używano 왕비, tylko 중전 마마. Kto oglądał dramy historyczne, na pewno słyszał jak do królowej mówią "ma-ma" :)

Ostatni termin to 왕후 (王后) - jest to pośmiertny tytuł królowej. Królowa-matka to natomiast 대비 - czyli wdowa po królu, której syn zostaje nowym władcą.

Królowa Seondeok z Silla (선덕여왕)

Była to pierwsza królowa w koreańskiej historii, która władała państwem Silla. Zasiadała na tronie przez 15 lat po śmierci swego ojca-króla. Na kartach historii zapisała się jako mądra i zaradna królowa - a nie przyszło jej władać w łatwym czasie (okres Trzech Królestw). Znaczenie Seondeok jest istotne także z innego powodu - pokazała, że kobieta może sprawnie rządzić - dzięki czemu więcej kobiet zasiadało na tronie.

Królowa Inhyeon (인현왕후)

Jest symbolem wierności i oddania. Była żoną króla Sukjonga z dynastii Joseon. Król odsunął ją dla jej rywalki, która urodziła królowi syna. Ostatecznie król przywrócił ją do pozycji 왕비. Inhyeon zmarła tajemniczą śmiercią - możliwe, że z rąk jej rywalki. Jest to jedna z najbardziej uwielbianych królowych - często przedstawiana w dramach.

Cesarzowa Myeongseong (명성황후)

Najlepiej znana jako Królowa Min byłą żoną króla Gojonga - który chcąc wzmocnić pozycję Korei przekształcił królestwo w cesarstwo (co na niewiele się zdało). Królowej Min przyszło żyć w kluczowych czasach w koreańskiej historii - z jednej strony pojawiła się potrzeba modernizacji, z drugiej Korei coraz bardziej zagrażało Cesarstwo Wielkiej Japonii. Królowa popierała nowoczesne reformy - takie jak chociażby tolerancja religijna. Jako możliwość modernizacji postrzegała naukę od innych państw: Chin, Rosji i Stanów Zjednoczonych - co nie wszystkim się podobało. Była tak mocno zaangażowana w politykę, że można uznać iż rządziła razem z mężem. Królowa Min zginęła w zamachu z rąk Japończyków. To wydarzenie wywołało wielkie oburzenie w Korei przeciwko rosnącym wpływom zagranicznych potęg.

Widzieliście jakąś koreańską dramę, w której pojawiają się królowe?

바람을 쐬다

들 - LICZBA MNOGA

마다 - KAŻDY

Strażak, strażaczka?

Pora deszczowa

Sezon naleśników?

구미호 - lisi duch

용 - smoki

도깨비 - dokkaebi

Królowa Seondeok z Silla (선덕여왕)

Królowa Inhyeon (인현왕후)

Cesarzowa Myeongseong (명성황후)

ABOUT AUTHOR

Categories

Matronat

Matronat

POPULAR POSTS

Szukaj na tym blogu

Blog Archive

Ważne

FOLLOW ME @ INSTAGRAM

Gdzie mnie znaleźć

Featured Post

#retrobuki